“Uống Seduxen” ở sân Wembley

Tôi đã xem không ít trận trên các sân vận động ở Anh, từ đội tuyển quốc gia đến Champions League, từ giải ngoại hạng đến giải hạng tư, chưa trận nào có hiệp đấu nhàm chán như hiệp một trận Anh - Montenegro ở Wembley hôm 12-10.

Xem hiệp đấu mà mắt muốn sụp mí chẳng khác gì mình uống phải thuốc ngủ Seduxen. Sang hiệp hai có khá hơn, nhưng các cầu thủ đắt giá của đội chủ nhà Anh vẫn không chọc thủng nổi được lưới đội bóng tí hon Montenegro. Trận đấu khép lại với kết quả “không thể buồn hơn” là 0-0.

Trước trận đấu và ở những phút đầu, các khán giả xung quanh tôi hát hò inh ỏi bài “Tôi là CĐV Anh đến khi tôi chết”, rất khí thế. Nhưng trong suốt trận đấu, có những lúc sân Wembley im phăng phắc như một buổi lễ nhà thờ, điều rất khó thấy ở các trận đấu đỉnh cao. Tôi nói với mấy người bạn đi cùng: “Xem hai CLB nhỏ ở Anh là Scunthorpe đá với Luton Town còn hay hơn gấp trăm lần”.

Anh bạn Roland đi cùng - 30 năm qua là CĐV của đội Arsenal - nhận xét một câu rất chí lý: “Từng cầu thủ đội Anh đều là cá nhân xuất sắc nhưng chỉ xuất sắc khi thi đấu với những cầu thủ người nước khác, còn khi đá chung với nhau họ không giống ai”.

Phải xem những trận như thế này mới thấy nhớ tốc độ và sự lanh lẹ của hai cầu thủ Walcott và Defoe, hiện nằm trong danh sách chấn thương dài ngày của Anh. Rooney cuối tháng này mới bước vào tuổi 25 nhưng đã mệt mỏi như một tiền đạo 35, 36 tuổi. “Sếu vườn” Crouch dù có thành tích đáng nể ghi được 20 bàn trong 40 trận ra sân cho Anh cũng không làm được gì trước hàng phòng ngự dày đặc.

Về phần đối thủ Montenegro cũng không khá gì. Thủ môn Hart của Anh gần như suốt trận làm khán giả vì Montenegro khi có cơ hội tấn công cũng không tấn công do... sợ bị Anh phản công. Như vậy đủ để thấy họ không có đẳng cấp cao. Gần hết trận đấu, họ lại câu giờ đến sốt ruột, kể cả giả vờ lăn lộn chấn thương, nhưng chiến thuật ru ngủ đó xem ra đã thành công khi Montenegro giành được 1 điểm ngay trên sân đội hạt giống số 1 của bảng, giúp củng cố thêm mục tiêu trở thành quốc gia nhỏ nhất giành quyền tham gia vòng chung kết Euro.

Trên đường về, Roland nói trận đầu tiên như vậy đã làm anh mất hứng không muốn đến Wembley xem đội Anh nữa. Tôi an ủi: “May mà mình chỉ mất hơn nửa giờ để về nhà, ai lái xe hay đi tàu mấy trăm cây số từ Newcastle hay từ Carlisle tới London trên đường về còn chán gấp bội”.

Tôi dự định tháng 11 tiếp tục đến Wembley xem trận giao hữu Anh - Pháp, nhưng sau trận gặp Montenegro này có lẽ phải suy nghĩ lại.

“Montenegro không đến Anh đi shopping”

Sau kết quả “không giống con giáp nào” của Anh tại World Cup, vé xem đội tuyển quốc gia dễ mua hơn vé xem các CLB ở Giải ngoại hạng, không phải đăng ký bốc thăm qua mạng, xếp hàng ngoài trời hoặc “chụp giật” nên tháng trước chúng tôi mua được vé xem trận chủ nhà tiếp Montenegro tại Wembley đêm nay.

Khi mua, tôi không ngờ đây trở thành trận đấu hấp dẫn nhất bảng vì “ngựa ô” Montenegro đã bất ngờ giành trọn 9 điểm sau ba trận đầu tiên và tạm dẫn đầu bảng G (đá hơn Anh một trận).

Rooney (trái) sẽ ghi bàn vào lưới Montenegro? - Ảnh: Reuters

Khi bốc thăm, Montenegro nằm ở nhóm hạt giống thứ năm, cuối cùng. Trận đầu tiên, họ thắng hạt giống thứ tư đội Xứ Wales, sau đó thắng hạt giống thứ ba Bulgaria và mới đây thắng hạt giống thứ hai Thụy Sĩ đều cùng tỉ số 1-0. Vì vậy, đội tuyển của đất nước nhỏ bé có dân số xấp xỉ tỉnh Lào Cai của Việt Nam (625.000 người) đã hạ quyết tâm “đến London kỳ này không chỉ để đi shopping” - theo lời HLV Kranjcar.

Về phần “tam sư”, sau kết quả tưng bừng thắng Bulgaria 4-0 trên sân nhà và Thụy Sĩ 3-1 trên sân khách tháng trước với sự tham gia của nhiều gương mặt trẻ, các chuyên gia phân tích bóng đá của báo chí Anh đều lo ngại việc ông Capello sẽ lâm vào tình trạng tiến thoái lưỡng nan sau khi các trụ cột hết chấn thương trở lại đội tuyển.

Màn trình diễn của các cầu thủ trẻ bị “thất sủng” không được đến Nam Phi mùa hè qua như Walcott, Bent, Jagielka, Adam Johnson... quá khởi sắc, vì vậy HLV sẽ phải đau đầu trong việc quyết định chọn ai cho trận gặp Montenegro.

Ví dụ nếu chọn bộ đôi Ferdinand - Terry, vốn là trục phòng ngự tuyến giữa của tuyển Anh trong vòng bảy năm nay, Jagielka sẽ không thể ra sân vì anh đá cùng vị trí. Hoặc khi Lampard trở lại sẽ khó có chỗ “nhét” anh vào hàng tiền vệ vì cặp Gerrard - Barry quá tuyệt vời trong hai trận qua.

Nhưng ông Capello đã thoát khỏi tình trạng khó xử vì sau khi Jagielka gặp chấn thương, Lampard chưa hồi phục, đến lượt John Terry cũng không thể ra sân do chấn thương lưng. Một quyết định khó khăn khác đã được HLV Capello giải quyết trước trận đấu là ông trao lại băng thủ quân cho trung vệ Rio Ferdinand vừa trở lại sau chấn thương.

Quyết định của Capello gây chút ít tranh cãi vì khi Ferdinand bị chấn thương, tiền vệ đội Liverpool Steven Gerrard đã hoàn thành xuất sắc vai trò thủ quân ở World Cup 2010 và trong hai trận vòng loại Euro 2012 gặp Bulgaria và Thụy Sĩ. Hơn thế nữa, phong độ lúc này của Ferdinand vẫn là dấu chấm hỏi. Nhưng có lẽ ông Capello không muốn gây thêm thất vọng cho Ferdinand trong hoàn cảnh hàng phòng ngự sứt mẻ của tuyển Anh rất cần anh chứng minh phong độ.

Đêm nay tôi sẽ đến sân Wembley cổ vũ sư tử Anh. Cũng như nhiều CĐV Anh khác, tôi hi vọng tuyển Anh sẽ thắng để kết thúc hiện tượng “ngựa ô” Montenegro. Tôi cũng chờ đợi Wayne Rooney sẽ “nổ súng” ở trận thứ 68 xuất hiện trong màu áo tuyển Anh để anh tìm lại chút niềm vui sau những câu chuyện buồn ngoài sân bóng.

Chuyện về “Rooney-esque”

Trước trận đấu gặp Thụy Sĩ rạng sáng 8-9 (giờ VN), có lẽ Rooney đang trong giai đoạn bấn loạn nhất của sự nghiệp. Là lựa chọn số 1 cho vị trí tiền đạo, anh đã đá 957 phút cho tuyển Anh kể từ tháng 3-2009 mà không ghi được bàn nào.

Rooney (trái) trong trận Anh thắng Thụy Sĩ 3-1. Ảnh: AFP

Cuối tuần qua, trong khi các báo chính thống chỉ nói đơn giản “cáo buộc liên quan đến đời tư”, nhiều tờ báo lá cải liên tiếp giật tít và viết những bình luận gây sốc về chuyện đời tư của Rooney. Nhiều người nghi ngờ khả năng anh được chọn đá trên sân Basel, nhưng HLV Fabio Capello vẫn đặt niềm tin vào cầu thủ đang bị truyền thông kết tội. Và kết quả Rooney và đồng đội đã chơi xuất sắc trên đất Thụy Sĩ để giành chiến thắng 3-1. Rooney là tác giả bàn mở tỉ số cùng hai bàn của hai cầu thủ dự bị là Adam Johnson và Darren Bent.

Rooney vốn có mối quan hệ không mấy tốt đẹp với giới báo chí, cả lá cải lẫn chính thống. Sinh ra trong một gia đình lao động ở Liverpool, anh có điệu bộ khá “sát thủ” cả trong và ngoài sân cỏ, đến nỗi ở Anh có thêm một tính từ mới: Rooney-esque, để chỉ những cậu con trai mới lớn mặc quần dài thể thao dáng đi khệnh khạng và nói chuyện cộc lốc. Cũng như nhiều người hâm mộ bóng đá khác, tôi vẫn chưa quên hành động tháo giày ném ra xa khá hỗn của Rooney lúc anh bị HLV tuyển Anh khi ấy là Sven Goran Eriksson thay ra do phong độ không tốt trong trận gặp Bồ Đào Nha cách đây vài năm.

Nhưng Rooney hôm nay có vẻ đã chín chắn hơn nhiều. Im lặng trước búa rìu dư luận sau một World Cup tệ hại, anh đột ngột tỏa sáng trong trận gặp Bulgaria cuối tuần trước. Cứ tưởng mọi việc sẽ ổn thì anh lại dính cú sốc cuối tuần rồi. Vì vậy, phong độ tốt của anh tại Thụy Sĩ chứng tỏ một sự vươn lên và bản lĩnh không dễ có được. Đội trưởng Steven Gerrard nói: “Kết quả trên sân Basel rất tốt cho Rooney. Tất cả những lời bàn tán vừa qua đều là về Rooney nên việc cậu ấy có bàn thắng là điều rất mừng”.

Trước khi trận đấu diễn ra, những trạm xe điện ngầm ở London (Anh) xảy ra đình công nên tôi phải đến nhà bạn xem bằng xe buýt chật như nêm. Vừa đứng một chân trên xe, vừa đọc tờ Evening Standard nói về những chuẩn bị trước vòng hai, trong đó “điểm nhấn” là việc bầu không khí trong trại huấn luyện của đội Anh sau vụ Rooney giống như một... bệnh viện tâm thần!

Hi vọng với chiến thắng mới này, tinh thần Rooney và đội tuyển trước trận gặp Montenegro ở lượt trận thứ ba trên sân Wembley đêm 12-10 sẽ hưng phấn hơn.

Bản giao hưởng ngọt và đắng

TT - 1g45 rạng sáng mai 8-9 (giờ VN), Anh sẽ làm khách trên sân Thụy Sĩ ở vòng loại Euro 2012. Trận đầu tiên ông Capello làm HLV đội Anh cũng gặp Thụy Sĩ, tình cờ lại là trận đầu tiên tôi đến sân vận động Wembley xem trực tiếp đội tuyển quốc gia Anh thi đấu. Vì vậy trận Anh thắng Thụy Sĩ 2-1 vào tháng 2-2008 tôi vẫn còn nhớ rõ, giống như mối tình đầu dù “điên dại” người ta vẫn nhớ vậy.

Tinh thần các cầu thủ Anh đã phấn chấn hơn sau trận mở màn thắng Bulgaria 4-0 - Ảnh: Reuters

Nhìn lại lịch sử, hóa ra Anh và Thụy Sĩ có nhiều duyên nợ. Không chỉ ông Capello, trận đầu tiên HLV huyền thoại Alf Ramsey mang các học trò ra nước ngoài cũng là trận gặp đội tuyển vùng núi Alps này ở Basel năm 1963. Trận đó Anh thắng Thụy Sĩ 8-1, và ba năm sau Alf Ramsey mang về cúp vô địch World Cup đầu tiên và duy nhất đến nay cho nước Anh.

Nhưng Thụy Sĩ hiện là đội tuyển duy nhất đánh bại Tây Ban Nha ở World Cup 2010 vừa qua tại Nam Phi và cũng giữ kỷ lục đá World Cup không bị thủng lưới lâu nhất (559 phút).

CĐV Anh như chim sợ cành cong, trận thắng Bulgaria 4-0 trên sân Wembley tuần qua chưa đủ khôi phục niềm tin vào đội tuyển. Trận gặp Thụy Sĩ cách đây hơn hai năm rưỡi tôi đi xem với anh bạn người Anh Alastair, lúc đó tuyển Anh vừa mới bị loại khỏi Euro 2008, sa thải ông McClaren và thuê ông Capello về cải tổ. Lúc đó tinh thần anh bạn rất hưng phấn, tin tưởng vào một tương lai xán lạn cho bóng đá quê hương.

Nhưng hôm qua khi tôi hỏi có hào hứng xem vòng loại không, anh lại không lạc quan: “Đội tuyển cần một cuộc cách mạng đúng nghĩa, bắt đầu từ một lớp trẻ mới. Các cầu thủ của mình không đủ kỹ thuật. Cách huấn luyện đội Anh coi trọng sức mạnh, tốc độ chạy và chiều cao hơn là kỹ thuật và kỹ năng”.

Alastair còn nói một điều ai cũng đang lo ngại: “Tuyển Anh là đội duy nhất không có cầu thủ nào chơi cho CLB nước ngoài. Tôi biết một trong những lý do chính là vì Giải ngoại hạng Anh trả lương quá cao, nhưng điều đó có nghĩa các cầu thủ Anh không phải suy nghĩ nhiều và không có cơ hội làm quen với những lối đá khác nhau”.

Nếu không có gì thay đổi, rạng sáng mai tuyển Anh tiếp tục vắng nhiều cầu thủ trụ cột vì chấn thương. Thêm vào đó, Wayne Rooney cuối tuần rồi vừa bị lên báo với một xìcăngđan đời tư không được hay cho lắm, có thể ảnh hưởng đến tinh thần thi đấu. Phong độ của Rooney trong trận mở màn Anh thắng Bulgaria 4-0 được đánh giá rất cao, tuy không ghi bàn nhưng cả bốn bàn thắng đều có công của anh.

Màn trình diễn của Rooney được phóng viên Brian Glanville của tờ Times gọi là bittersweet (vừa ngọt vừa đắng) vì không ai mong anh sẽ “làm ăn” được gì lại chơi hay đột xuất, còn khi được trông đợi quá nhiều trước World Cup lại làm mọi người thất vọng não nề.

Chữ “bittersweet” mà Glanville dùng làm tôi nhớ tới lời một bài hát của The Verve: “Cuộc sống này là một bản giao hưởng vừa ngọt vừa đắng”, rất thích hợp để mô tả tinh thần CĐV Anh về đội tuyển quốc gia.

Tình cờ, The Verve là ban nhạc rock nổi tiếng thế giới đến từ Wigan, nơi có CLB vừa “vươn lên từ tro tàn” thắng Tottenham 1-0 trên sân khách sau khi để thua hai trận liên tiếp trên sân nhà với tổng tỉ số 10-0 tại giải ngoại hạng. Hi vọng đội Anh cũng sẽ vươn lên từ đống tro tàn World Cup.

Tuyển Anh chờ nguồn cảm hứng từ Gerrard

TT - Sau một mùa hè buồn của bóng đá Anh, các CĐV xứ sở sương mù không dám mong đợi gì nhiều nữa. Tinh thần các cầu thủ, theo lời đội trưởng Steven Gerrard là “đang ở giai đoạn thấp nhất”. Vì vậy, trận mở màn vòng loại Euro 2012 đầu tiên gặp Bulgaria trên sân Wembley mang ý nghĩa hết sức quan trọng.

Tuyển Anh chờ nguồn cảm hứng từ đội trưởng Steven Gerrard (phải) - Ảnh: Reuters

Trước giờ bóng lăn, với hàng loạt cầu thủ (Lampard, Ferdinand, Terry, Crouch, Lennon, Defoe...) dính đủ loại chấn thương từ xương sườn đến mắt cá, HLV Capello hẳn đang điên đầu. Hiện trong số ba thủ môn chỉ có mỗi Joe Hart đủ thể lực, buộc ông Capello phải gọi thủ môn mới 19 tuổi James Shea đang chơi cho đội hình dự bị ở CLB Arsenal để đủ quân số.

Bulgaria không phải là đối thủ mạnh ở châu Âu, nhưng CĐV bóng đá VN hẳn còn nhớ bàn thắng chỉ hai giây trước khi trận đấu bước vào phút 90 ngay trên sân Công viên các hoàng tử (Paris) của Kostadinov vào lưới đội chủ nhà Pháp một đêm đầu mùa đông 1993 làm đội Pháp chính thức bị loại khỏi World Cup 1994.

Mỗi lần nghĩ đến thời khắc buồn của bóng đá Pháp này, tôi lại nhớ lời thơ... Chưa bao giờ buồn thế/ Trời mùa đông Paris/ Suốt đời làm chia ly, được một nhà thơ người Việt ở Paris sáng tác mấy chục năm trước tình cờ lại vận vào CĐV đội gà trống Gaulois.

Và mùa hè nước Mỹ 1994, thế hệ vàng của bóng đá Bulgaria bất ngờ thắng đương kim vô địch Đức 2-1 tại tứ kết. Rõ ràng trong một buổi tối đẹp trời, Bulgaria vẫn có thể gây bất ngờ trên đất Anh dù đội hình hiện tại không còn tiền đạo Berbatov do anh đã chia tay đội tuyển.

Với những cầu thủ hiện tại, nhiều nhà chuyên môn tiên đoán Capello sẽ sắp xếp đội hình 4-3-3 hoặc 4-2-3-1. Tuy nhiên 4-2-3-1 xem ra là lựa chọn tốt nhất vì Gerrard sẽ được đá vị trí sở trường, dâng cao hơn cùng với Walcott và Adam Johnson hậu thuẫn cho Rooney.

Trong trận giao hữu với Hungary mới đây, tuyển Anh đã bị dẫn trước một bàn trong những phút ngắn ngủi đá với đội hình 4-4-2 kinh điển, sau đó khi chuyển sang 4-2-3-1, họ đã lội ngược dòng thắng lại 2-1 với hai bàn đều do Gerrard ghi.

Gerrard là mẫu cầu thủ luôn thể hiện sự điềm đạm và bản lĩnh ở những trận cầu quan trọng. Từng muốn rời đội tuyển quốc gia sau World Cup vừa qua, Gerrard đã suy nghĩ và quyết định ở lại vì muốn rời bóng đá Anh trong niềm vui, chứ không phải nhớ lại kỷ niệm buồn thảm bại 1-4 trước Đức tại World Cup 2010.

Gerrard ở lại với đội tuyển đơn giản vì: “Tôi muốn kể cho các con nghe tôi đã từng đá ở một trận bán kết hoặc chung kết cùng đội tuyển. Tôi đã đá cho đội Anh hơn 10 năm nhưng chưa vào được trận bán kết nào”.

Hơn ai hết, Gerrard hiểu được để vào được bán kết hay chung kết Euro 2012, bước đầu tiên là phải vượt qua vòng loại trước đã. Anh phải truyền được nguồn cảm hứng cho một đội Anh đang nặng trĩu gánh nặng tinh thần và chấn thương trên sân Wembley đêm 3-9.

Về đâu 4-4-2?

TT - Giới chuyên môn Anh không chỉ bàn luận về cuộc cải tổ tuyển Anh của HLV Capello mà còn tranh cãi sôi nổi về chiến thuật 4-4-2 được ông áp dụng cho đội tuyển tại World Cup 2010.

Chiến thuật bóng đá 4-4-2 ra đời tại Anh và đem lại nhiều vinh quang cho các đội tuyển quốc gia, CLB. Đội hình 4-4-2 của Anh vô địch World Cup 1966, để rồi sau đó chiến thuật này với điểm mạnh dựa vào các cầu thủ chạy cánh chuyền bóng vào cho tiền đạo được áp dụng rộng rãi.

Trong số những đội bóng thành công với 4-4-2 có Brazil với chức vô địch World Cup 1970, AC Milan dưới thời Arrigo Sacchi cuối thập niên 1980 và hai đội bóng lớn nhất Giải ngoại hạng Anh là Arsenal và Manchester United cuối thập niên 1990 trở đi.

Ngay cả lối bóng đá tấn công tổng lực (total football) của Hà Lan trước đây cũng được xây dựng trên nền móng chiến thuật này.

Nhưng World Cup 2010 đã cho thấy sự thoái trào của chiến thuật này. Quả thật nếu theo dõi báo chí Anh thường xuyên sẽ thấy hầu hết đều bất đồng với quyết định dùng chiến thuật 4-4-2 của HLV Capello, khi Rooney đá cặp với Defoe hoặc Heskey, hai cầu thủ có phong độ không ổn định (bản thân Rooney trải qua một kỳ World Cup tệ hại hơn ai hết). Trong khi với 4-3-2-1 hoặc 4-2-3-1, Rooney sẽ có được hỗ trợ đáng kể từ Gerrard.

Đúng như lo lắng của nhiều người, tuyển Anh đã “nát như tương” trước đội hình 4-2-3-1 của Đức, khi khoảng trống trước và sau bốn trung vệ Anh đã bị tiền vệ Mesut Ozil tận dụng triệt để.

Phóng viên thể thao kỳ cựu Jonathan Wilson của nhật báo Guardian (Anh) mới đây đã có một bài viết mang tựa “Tương lai 4-4-2 sẽ ra sao?”, cho rằng Hà Lan vào đến trận chung kết cũng nhờ 4-2-3-1 khi hai trung vệ và ba tiền vệ sắp thành hình chữ W, tạo nên những tam giác đan vào nhau khó xuyên qua.

Còn Tây Ban Nha có được chức vô địch nhờ các cầu thủ trong đội đã chơi chung với nhau trong cùng CLB nhiều năm, áp dụng thành công chiến thuật 4-3-3 của Barcelona trước khi chuyển qua 4-2-3-1 ở trận gặp Đức tại bán kết.

Thật ra 4-4-2 cũng có nhiều ưu điểm. Sự vượt trội của Arsenal cuối thập niên 1990 đến đầu những năm 2000 phần lớn nhờ HLV Arsene Wenger áp dụng chiến thuật này một cách xuất sắc, phát huy thế mạnh của tiền đạo Hà Lan Dennis Bergkamp, người được giới chuyên môn đánh giá là cầu thủ kinh điển cho 4-4-2.

Khoảng một nửa các CLB ở Giải ngoại hạng Anh vẫn áp dụng đội hình này. Ở Anh cũng có một tờ báo chuyên về bóng đá tên Four Four Two (Bốn Bốn Hai). Vì vậy, trước khi bắt đầu những trận vòng loại Euro 2012, người Anh cũng hồi hộp chờ xem HLV Capello sẽ có những thay đổi gì về chiến thuật.

Người ta dự đoán đội Anh có thể sẽ chuyển sang sơ đồ 4-3-2-1 nhưng tất cả vẫn còn tùy thuộc phong độ các cầu thủ được ông Capello chọn.